Wyodrębnienie i zdefiniowanie spółek Skarbu Państwa

autor: Kombinat Budowlany-Fazik | 2018-11-30, 02:42 |

Oceń: Nie lubię Anuluj ()
|
1. Wyodrębnienie i zdefiniowanie spółek Skarbu PaństwaSpółki kapitałowe z udziałem Skarbu Państwa są w Polsce najważ-niejszym elementem zbioru różnorodnych podmiotów gospodarczycho charakterze komercyjnym, których własność– w większym lubmniejszym stopniu – należy do państwa. W literaturze naukowej, za-równo prawniczej, jak i ekonomicznej, nie występuje jednolita termi-nologia dotycząca spółek z udziałami państwa, także kryteria ich wyod-rębnienia i definiowania są zróżnicowane. Używane są, często zamien-nie, określenia takie jak: spółki z udziałami Skarbu Państwa, spółkiSkarbu Państwa czy też spółki pod kontrolą Skarbu Państwa. Aby więcdokonać typologii tych podmiotów, należy najpierw przyjąć określoneich definicje.Jako spółki „z udziałami Skarbu Państwa” traktuję te podmioty,w których Skarb Państwa – reprezentowany przez Ministra SkarbuPaństwa lub innych ministrów – posiada bezpośrednie udziały własno-ściowe3, niezależnie od wielkości tych udziałów. Pojęcie to nie obejmujewięc:–spółek „komunalnych”, w których udziały posiadają wyłączniejednostki samorządu terytorialnego (podmioty te stanowią niewątp-liwie własność publiczną, ale nie własność Skarbu Państwa),a prawa własności wykonują organy tych jednostek,–spółek-córek, spółek-wnuczek i podobnych spółek z udziałemSkarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych4. W tychprzypadkach bowiem własność państwa (Skarbu Państwa) jestjakby pośrednia, a prawa z akcji/udziałów wobec tych podmiotówwykonuje nie Skarb Państwa, lecz inne jednostki.Drugie ważne i podobne pojęcie używane w tym obszarze, tj.„spółka Skarbu Państwa”, określa – w sensie semantycznym –„czyja”jest spółka, do kogo należy. Mówiąc wprost, pojęcie to wskazuje, żeSkarbowi Państwa przypisana jest własność spółki. Jednak kategoriawłasności jest stopniowalna, a wiązka uprawnień właścicielskich, uży-wając podstawowego pojęcia teorii praw własności, może być bardziej
lub mniej kompletna5. Oznacza to np. w przypadku powszechnie wy-stępujących w polskiej gospodarce spółek o własności mieszanej –państwowo-prywatnej, że pojawia się poważny problem definicyjny.Trudno postawić jednoznacznie granicę między spółką, którą możnaokreślić jako „spółkę Skarbu Państwa”, której Skarb Państwa jest fak-tycznym właścicielem, a spółką, w której co prawda Skarb Państwa mapewne udziały własnościowe, jest – formalnie biorąc – jej współwłaści-cielem, jednak jego faktycznie realizowana wiązka uprawnień właści-cielskich jest na tyle mała, że nie można mu przypisać przymiotu wła-ściciela. Inaczej mówiąc, nie każdą spółkę z udziałem Skarbu Państwamożna określić mianem spółki Skarbu Państwa.Wyodrębnienie w ramach szerszej kategorii „spółek z udziałemSkarbu Państwa” węższej kategorii „spółek Skarbu Państwa” pojawiasię w literaturze prawniczej w nieco odrębnym niż powyżej, choć zbli-żonym rozumieniu. Tak np. I. Postuła termin „spółki Skarbu Państwa”odnosi wprost do „jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz dospółek z większościowym udziałem Skarbu Państwa”6, a więc podmio-tów, wobec których prawa właścicielskie Skarbu Państwa są bezsporne.Według tego autora podmioty te, tzn. jednoosobowe spółki SkarbuPaństwa oraz spółki z większościowymi udziałami Skarbu Państwa,„podlegają w znacznej mierze tym samym regulacjom prawnym deter-minującym model nadzoru korporacyjnego”, charakterystycznym dlanadzoru nad własnością państwową7.Jednak pozostając w kategoriach teorii praw własności, trzebapodkreślić, że sprowadzanie uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa,przesadzających o stosowaniu określenia „spółka Skarbu Państwa”, dowielkości udziałów własnościowych w danym podmiocie nie wydajesię wystarczające. Zarówno literatura przedmiotu, jak i ogląd rzeczywi-stości funkcjonowania spółek kontrolowanych przez Skarb Państwajasno wskazują na istotne różnice między formalnymi (de iure) a fak-tycznymi (de facto) uprawnieniami właścicielskimi Skarbu Państwa wobec różnorodnych podmiotów gospodarczych. Te pierwsze upraw-nienia są głównie następstwem wielkości udziałów własnościowychSkarbu Państwa w danym podmiocie, ale wynikają także ze szczególnychrozwiązań prawnych, dotyczących wszystkich bądź określonych spółekz udziałem Skarbu Państwa. Te drugie uprawnienia, jak pokazuje do-świadczenie, nie muszą być zawsze związane z przekroczeniem okreś-lonego progu udziałów własnościowych, a niekiedy nawet dotyczą tychpodmiotów, w których Skarb Państwa – literalnie rzecz biorąc – nieposiada żadnych udziałów własnościowych.Dylematu między formalnymi a faktycznie realizowanymi upraw-nieniami właścicielskimi Skarbu Państwa nie da się rozstrzygnąć jedyniena drodze porównywania wielkości udziałów własnościowych (kapita-łowych).
Oceń: Nie lubię Anuluj ()
|

Dodaj swój komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz lub

Komentarze dodawać mogą tylko użytkownicy zalogowani. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się. Zajmie to pół minuty.


Dowiedz się jak umieszczać linki do tagów, pogrubiać tekst, itp.