Na ratunek klubom...

autor: Liberate | 2014-10-25, 14:11 |

Oceń: Nie lubię Anuluj ()
|
Nieraz w gronie kameralnym lub szerszym, trawiliśmy bolączki z jakimi borykają się ośrodki, które były kiedyś legendami naszej dyscypliny. Nieraz próbowaliśmy tworzyć recepty na wyjście z kryzysu, próbowaliśmy podpowiadać klubom, jak powinien się zachowywać, jak promować, na czym się skupić.

Także w mojej rodzinnej Bydgoszczy, tego tematu ostatnio nie brakuje, szczególnie w kontekście problemów z jakimi się zmagamy od kilku lat.

Pomysły jakie z paroma znajomymi ubraliśmy w ideę Mapy Drogowej wyjścia z kryzysu podmiotów utożsamiających się z tradycją BKS Polonia Bydgoszcz, stanowią garść teorii na nasze lokalne problemy. Ale to z czym się zmagamy dotyka przecież wiele klubów w Polsce.

A jakie Wy macie pomysły? Jakie sugestie? Z czego skorzystały Wasze ośrodki? Co wypaliło?

Poniżej nasz szablon:


Mapa Drogowa wyjścia z kryzysu podmiotów utożsamiających się z BKS Polonia Bydgoszcz.

Polonia Bydgoszcz jest jednym z najstarszych klubów sportowych w naszym mieście i w całym regionie. Posiada wyjątkową historię i ogromne tradycje sportowe oraz organizacyjne. Obok chlubnych sukcesów w wielu dyscyplinach, godnym podkreślenia jest fakt, że przez dziesięciolecia była ważną instytucją, skupiającą wokół siebie mieszkańców Bydgoszczy oraz podmioty społeczne i gospodarcze. Polonia została założona i była rozwijana oraz utrzymywana przez bydgoszczan, im też przede wszystkim służyła. Dlatego niezwykle istotnym jest przypominanie i propagowanie tego faktu wśród kibiców, a szerzej - pośród mieszkańców miasta i regionu. Za zbudowanie odpowiedniej narracji odpowiedzialne są poszczególne sekcje (kluby i ich członkowie), kibice (w szczególności stowarzyszenia), ale również Urząd Miasta. Źródeł informacji o Polonii jest wiele - jubileuszowe publikacje i książka autorstwa S. Wojciechowskiego „Zapomniane Pokolenie. Polonia Bydgoszcz 1920-1949”, materiały prasowe, druki, fotografie, czy wspomnienia sportowców oraz innych uczestników sportowych wydarzeń itd. W ostatnich latach najsłabszym ogniwem w kwestiach związanych z promowaniem dorobku i dziedzictwa bydgoskiego klubu oraz bieżącym marketingiem był właściciel – Urząd Miasta. Nie chodzi jedynie o bardzo słabe zaangażowanie w tą działalność od strony klubowej, ale także za pośrednictwem kanałów będących w bezpośredniej dyspozycji urzędu (np. media społecznościowe – na ich łamach niejednokrotnie w ostatnim czasie relacjonowano niemal na żywo spotkania piłkarskie, a jednocześnie mniejszym zainteresowaniem cieszyły się dokonania innych klubów oraz indywidualnych sportowców). Tego rodzaju rzeczy można zmienić szybko, bez ponoszenia kosztów. Bez wątpienia mają one wpływ na atmosferę wokół klubu i kreowanie jego pozytywnego wizerunku wśród mieszkańców. Jednocześnie konieczne wydaje się zainicjowanie współpracy przedstawicieli klubów, kibiców i władz miasta na temat długofalowych działań związanych z promocją Polonii i znalezienia odpowiednich rozwiązań korzystnych dla klubu i miasta.
Biorąc pod uwagę powyższe, powstała idea Mapy Drogowej.

1.Symbolika

Polonia Bydgoszcz posiada biało-czerwony trójkątny herb, który na początku lat 90-tych zaczęli używać kibice, nawiązując do herbu użytkowanego do końca lat 40-tych. Dziś jest on symbolem Klubu Piłkarskiego, jest powszechnie używany przez kibiców na ich flagach i gadżetach. Po latach również ŻKS przyjął ten herb, choć został on nieco zmodyfikowany. Uzasadnionym jest, aby doprowadzić do pełnej unifikacji najważniejszego symbolu klubowego, który byłby podstawą do tworzenia symboli poszczególnych sekcji/klubów (np. szarfa na herbie KP) oraz organizacji je zrzeszającej.
Hymn – jedną z najważniejszych niematerialnych pamiątek po Polonii z okresu 1920-1949 r. jest klubowy hymn – symbol oraz fundament tożsamości klubu. Należy podjąć działania doprowadzające do przywrócenia należnego mu miejsca. Klub żużlowy powinien wziąć na siebie odpowiedzialność za przygotowanie profesjonalnej wersji tego utworu oraz propagowanie go i wykonywanie w trakcie najważniejszych uroczystości i wydarzeń.

2.Spójność wizerunkowa

Wykorzystanie klubowych symboli (w tym związanych z sekcjami jak np. Czarny Gryf) uzupełnionych o ewentualne dodatkowe logotypy, odpowiednią szatę graficzną oficjalnych pism, stron internetowych itd., powinno służyć budowaniu spójnego wizerunku Polonii. Łącznie z promocją dziedzictwa i akcjami marketingowymi, ma służyć wzmacnianiu więzi kibiców z Polonią oraz budować jej pozytywny wizerunek wśród mieszkańców miasta i regionu. Osiągnięcie tego celu daje możliwość uzyskania lepszych efektów w innych obszarach m. in. we współpracy z podmiotami gospodarczymi chcącymi inwestować/sponsorować, czy promować się wspólnie z klubem, jako wspólnotą wielu dyscyplin sportowych.

3.Zrzeszenie/Związek

Od wielu lat kibice dostrzegają problem braku podmiotu, który odpowiadałby za pielęgnowanie klubowych tradycji, koordynował współpracę pomiędzy sekcjami, czy działał na rzecz Polonii w zewnętrznym otoczeniu. Stworzenie takiego podmiotu, złożonego z przedstawicieli klubów (z możliwością stworzenia funkcji społecznych konsultantów w Radzie Nadzorczej Związku/Zrzeszenia dla reprezentantów stowarzyszeń) wypełniłoby lukę powstałą w wyniku procesu likwidacji BKS Polonii Bydgoszcz. Brak tego rodzaju struktury organizacyjnej i utrata wypracowanych wzorców działania, doprowadziły do degradacji sekcję żużlową, utratę kilku innych oraz skazało na mozolne rekonstruowanie sekcję piłkarską. Stworzenie międzyklubowego podmiotu powinno uwzględniać m. in. potrzebę pielęgnowania tradycji i historii klubowej, integrację środowiska (byłych oraz czynnych działaczy, sportowców, kibiców i mieszkańców), wyznaczania standardów współpracy, kreowania zasadniczych ram dla budowania spójnego wizerunku, szeroko rozumianego promowania Polonii na zewnątrz, reprezentowania na ważnych uroczystościach państwowych i miejskich, inicjowania tworzenia nowych sekcji sportowych lub przyjmowania do związku już istniejących (gdy te chciałby funkcjonować w strukturze Wielkiej Polonii). Urząd Miasta, jako właściciel ŻKS Polonia, powinien odegrać ważną rolę w stworzeniu warunków do sformowania tego rodzaju podmiotu. Żużlowa Polonia posiada zaplecze (infrastruktura), a przede wszystkim ma szerszy zasięg oddziaływania społecznego, dlatego przyjecie przez ten klub jednej z kluczowych ról przy powoływaniu tego rodzaju organizacji jest mocno uzasadnione.

4.Stadion/infrastruktura

Wraz z rozwiązaniem BKS Polonii w 2003 roku klub poniósł znaczne straty związane z infrastrukturą i zapleczem, które przeszły w użytkowanie UKW. Przy Polonii pozostał praktycznie tylko stadion przy ul. Sportowej 2, parking żużlowców, teren minitoru oraz jeden z klubowych budynków. Użytkownikiem tej przestrzeni jest ŻKS, piłkarze korzystają z szatni pod trybuną główną oraz pełnowymiarowego boiska na płycie głównej stadionu. Parametry oraz stan techniczny tego obiektu stanowią uzasadnioną podstawę do podjęcia jak najszybszych kroków związanych z jego przebudową. Musi on spełniać dwie zasadnicze funkcje – stwarzać możliwość rozgrywania profesjonalnych meczów żużlowych i piłkarskich. Każda kolejna (o charakterze stałym lub przejściowym) jest godna rozważenia pod warunkiem, że nie będzie kolidowała z dwoma podstawowymi, sportowymi funkcjami stadionu.
Wbrew spotykanej niekiedy krytyce lokalizacja stadionu im. Józefa Piłsudskiego jest z wielu względów bardzo dogodna. Przede wszystkim obiekt jest b. dobrze skomunikowany, w jego pobliżu znajdują sie przystanki wielu linii autobusowych, tramwajowych, dworzec PKS, zaś na Osiedlu Leśnym dworzec PKP. Doświadczenia pokazują, że nawet na meczach przyciągających kilkunastotysięczną publikę nie dochodziło nigdy do poważniejszych utrudnień w ruchu, który rozchodzi się gwieździście.
Kwestia hałasu – jest on istotnie obecny ze względu na specyfikę sportu żużlowego, jednakże w centrum miasta występuje jego stałe natężenie ze względu na komunikację miejską (zwiększoną m. in. przez otwarcie Mostu Uniwersyteckiego). Ponad to jednym z największych źródeł hałasu w tej części Bydgoszczy jest lądowisko dla helikopterów na pobliskim szpitalu im. Jurasza. Warto rozważyć, czy projekt nowego obiektu (przebudowy) nie powinien uwzględniać tej kwestii poprzez stworzenie odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych, pozwalających na wyciszenie obiektu i zminimalizowanie hałasu.
Przebudowa stadionu powinna uwzględniać potrzeby administracyjno-społeczne klubu – związane z prowadzeniem administracji, miejscami spotkań przedstawicieli klubu i sportowców z kibicami, utworzenia klubowego muzeum i archiwum. Wskazane jest również stworzenie przestrzeni dla działalności komercyjnej, dzięki czemu przynajmniej częściowo można by pokrywać koszty utrzymania obiektu z tego źródła. W tym kontekście warto by również przy okazji wysondować potencjalne zainteresowanie sektora prywatnego, partycypowaniem w kosztach przebudowy trybun, których zaplecze, szczególnie od strony ul. Powstańców Wielkopolskich, mogłoby zaoferować atrakcyjne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej.
Technicznie rzecz ujmując, przebudowę trybun, należałoby rozpocząć od przeciwległej prostej. Równolegle do prac, warto by zainwestować w stawiane bliżej toru trybuny mobilne, które poprawiłyby warunki oglądania widowisk sportowych na wybranym łuku , w zasadzie natychmiastowo po ich montażu. Przy postępowaniu prac, trybuny mobilne można by przestawiać w miejsce, gdzie w danym momencie nie będą prowadzone prace, czyli na jeden albo na drugi wiraż.

Polonia potrzebuje dla swego rozwoju sportowego odpowiedniego zaplecza i infrastruktury. W chwili obecnej w szczególne trudnej sytuacji są piłkarze. Sekcja ta pomimo wielu problemów wciąż się rozwija i rozbudowuje. Boisko na stadionie powinno służyć głównie (czy wręcz jedynie) rozgrywaniu oficjalnych spotkań ligowych i pucharowych. Stadion TKKF-u nie jest obecnie w bezpośrednim użytkowaniu KP Polonii, nie zapewnia on również w pełni odpowiednich warunków do szkolenia drużyn seniorów i młodzieżowych. Piłkarze i żużlowcy nie dysponują w ogóle halą, gdzie mogliby ćwiczyć w okresie zimowym przygotowując się do sezonu, czy kolejnej rundy rozgrywek. W momencie przebudowy wskazane jest rozważenie możliwości postawienia przy stadionie hali treningowej przy nowym obiekcie oraz małych boisk treningowych. Jeżeli względy urbanistyczne i architektoniczne będą uniemożliwiały tego rodzaju rozwiązania, Urząd Miasta powinien stworzyć Polonii możliwość użytkowania lub współużytkowania tego rodzaju obiektów w innych częściach miasta. Urząd może wystąpić również w roli partnera i moderatora rozmów mających na celu zawarcia porozumienia o współpracy pomiędzy Polonią i UKW, mogącą zaowocować rozwojem licznych inicjatyw sportowych w naszym mieście pod wspólnym szyldem uniwersytetu i Polonii. Nawiązanie współpracy może również doprowadzić do likwidacji części wyżej omówionych problemów infrastrukturalnych.

5.Nowe sekcje

Jedną z kluczowych kwestii dla rozwoju Polonii jest rozwój istniejących sekcji/podmiotów oraz tworzenie lub przyjmowanie nowych. Klub musi uwzględniać również potrzeby mieszkańców miasta w tym zakresie. Na terenie Bydgoszczy podejmowane są różnorodne inicjatywy sportowe, które często nabierają konkretnych organizacyjnych ram. Nowo powstałe stowarzyszenia i kluby często jednak nie posiadają w ogóle własnego zaplecza. W przypadku, gdy Polonia byłaby w stanie zaspokoić te potrzeby, przy jednoczesnej akceptacji jej tradycji, historii i symboliki ze strony organizacji kandydującej do przystąpienia do Zrzeszenia/Związku Polonii należy podjąć wszelkie starania, aby doprowadzić tego rodzaju inicjatywy do pomyślnego zakończenia. Podkreślamy, że tego rodzaju sytuacja miała bardzo często miejsce po powstaniu naszego klubu, w okresie dwudziestolecia międzywojennego i realnie przyczyniła się do jego rozwoju. Równocześnie należy mieć na uwadze zainteresowanie sportem mieszkańców miasta, którzy bardzo często w sposób amatorski lub półamatorski uprawiają liczne dyscypliny sportu. Obecnie dużą popularnością cieszy się m. in. bieganie. Klub powinien uwzględniać te kwestie i tworzyć lub umożliwić funkcjonowanie grup, które wspólnie by trenowały i brały udział w zawodach pod szyldem Polonii (np. liczne imprezy biegowe w Bydgoszczy i na terenie całej Polski, wspólne bieganie ze sportowcami i gwiazdami klubowymi, akcje „Biegnie Polonia” itp.).

6.Właściciel klubu żużlowego
Model funkcjonowania żużlowej Polonii po 2003 roku okazał się całkowicie niewydolny. Postawienie w stan likwidacji BKS-u i utworzenie spółki, której właścicielem jest miasto spowodowało utratę wzorców instytucjonalnych i organizacyjnych, drużyna przeżywała stopniową zniżkę sportową i postępującą degradację, co poskutkowało spadkiem zainteresowania tą dyscypliną sportu i odpływem kibiców z trybun. Koszty utrzymania spółki oraz rosnące zadłużenie okazały się ogromne i wielokrotnie przewyższyły wysokość długu BKS Polonii z 2003 roku. BKS posiadał realny plan naprawczy i o jego likwidacji zadecydowały przede wszystkim względy polityczne. Klub znajduje się w trudnej sytuacji, jednakże należy podjąć wszystkie możliwe środki w celu odejścia od socjalnego modelu funkcjonowania żużlowej Polonii. Dlatego uzasadnione są wszelkie działania mające na celu poprawienie sytuacji sportowej, organizacyjnej, finansowej i infrastrukturalnej klubu. Bez wątpienia osiągnięcie tych celów wpłynie pozytywnie na możliwość podjęcia realnej próby sprzedaży większościowego pakietu akcji spółki żużlowej. Obok kwestii ekonomicznych Urząd Miasta powinien kierować się w tych działaniach również względami społecznymi, nowy właściciel musi wzbudzać zaufanie oraz gwarantować poszanowanie symboliki, tradycji i dorobku Polonii i być za nie odpowiedzialnym. Jednocześnie powinien cechować się otwartością na współpracę z pozostałymi sekcjami i podmiotami. Miasto zachowując część udziałów może być dodatkowym gwarantem tych postulatów.
Osobną kwestią jest postulat jednego z kandydatów na prezydenta miasta, który zakłada przekazanie części akcji stowarzyszeniom kibiców, w celu wzięcia przez nie współodpowiedzialności za podmiot, dla którego działają oraz partycypowania w procesach zachodzących w klubie, do czasu powstania Związku/Zrzeszenia.

Oceń: Nie lubię Anuluj ()
|

Dodaj swój komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz lub

Komentarze dodawać mogą tylko użytkownicy zalogowani. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się. Zajmie to pół minuty.


Dowiedz się jak umieszczać linki do tagów, pogrubiać tekst, itp.

Ostatnie komentarze

Sortuj:
darek1979 Ostrovia

Podoba mi się Kolegi myślenie.zdecydowanie popieram, bo faktycznie lepiej sprzedać 10000 biletów po 15 PLN niż 2000 po 30 zł.proste .pozdrawiam

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (1|0)

komentarz jest odpowiedzią na: [1 komentarz tej dyskusji]

7. Promocja Napisać, że ten obszar aktywności klubowej kuleje, to nie napisać nic. Pomijając błędy przeszłości w postaci utrzymywania marketingowca, który jak wróble ćwierkały, nie wypracowywał własnego...

blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
Penhal

Z wielką radością za to, przyjęto inicjatywę, dzięki której restauracja na trybunie głównej, zaczęła przypominać lokal, przystający do obowiązujących realiów. Niestety ceny w niej (oraz na koronie stadionu) obowiązujące, bardziej dopasowane były do kieszeni mieszkańca stolicy, niż do przeciętnego Bydgoszczanina.
Jak dla kogo ? Dla kumpli bo nie dla zwykłego kibica Polonii[ mała cola 8 zł ???]To już nie rozbój w biały dzień[brak nazwy]
Gdyby lokal przejął ktoś z poza układu,to ten lokal by tętnił życiem a tak ?????

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (3|0)
blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
Liberate

7. Promocja
Napisać, że ten obszar aktywności klubowej kuleje, to nie napisać nic.
Pomijając błędy przeszłości w postaci utrzymywania marketingowca, który jak wróble ćwierkały, nie wypracowywał własnego uposażenia, często słychać było skargi partnerów Polonii, dotyczące nawet tak prozaicznej sprawy, jak poprawa błędu w nazwie firmy czy nazwisku, wyświetlanym na tablicy świetlnej.
Polityka cenowa, obowiązująca latami, zorientowana była na „wyciskanie” najwierniejszych 5 tys. kibiców (oficjalne wypowiedzi prezesów Deringa i Deresińskiego), czego następstwem stało się pomniejszenie tej frekwencji do ok. 2 tys. widzów/mecz.
O potrzebie zintensyfikowanej promocji, doskonale może świadczyć potencjał, wynikający ze statystyk oglądalności meczów bydgoskiego zespołu, który obrazuje ogromne zapotrzebowanie na ten sport w mieście. I tak np. w meczu III kolejki NPLŻ pomiędzy grudziądzkim GKM, a bydgoską Polonią, padł rekord oglądalności na poziomie 312 181 widzów!!!
Kolejnym problemem jest jakość gadżetów klubowych oraz wzornictwo niezgodne z tradycją, co powodowało, że kibice o godne i wysokiej jakości produkty, musieli starać się we własnym zakresie.
Z wielką radością za to, przyjęto inicjatywę, dzięki której restauracja na trybunie głównej, zaczęła przypominać lokal, przystający do obowiązujących realiów. Niestety ceny w niej (oraz na koronie stadionu) obowiązujące, bardziej dopasowane były do kieszeni mieszkańca stolicy, niż do przeciętnego Bydgoszczanina.
Dla kogo więc powstał ten lokal?
Doszliśmy do punktu, w którym tęskne spoglądanie w stronę tłustych lat ’90, stało się bezproduktywne i bezcelowe. Należy pogodzić się z faktem, iż roztrwoniliśmy dorobek czasu hossy, a na pieniądze i szacunek nowego widza oraz powrót starego, musimy najpierw sobie zapracować ciężką pracą i wynikami (są w mieście tego doskonałe przykłady).
Należałoby się zastanowić, czy jeżeli wpływy z biletów nie pokrywają należności związanych z organizowaniem meczów żużlowych, za to środki przeznaczone na utrzymanie spółki przez miasto kompensują I ligowe wydatki w okresie „odbudowy płynności finansowej”, czy nie zintensyfikować promocji ukierunkowanej na młodzież szkolną?
Współpraca ze szkołami, w postaci darmowych wejściówek dla grup, programów lojalnościowych, wydzielonych stref, ukompletowanie w gadżety do żywiołowego dopingu, bez wątpienia byłoby świetną inwestycją w przyszłość, gdy już klub będzie wstanie myśleć o wyższych celach.
Obserwowanie pomarańczowego sektora na Artego Arenie, daje sporo satysfakcji i wskazuje kierunki rozwoju drużyny, w kontekście relacji z przybywającymi wraz z wynikami i w następstwie intensywnej popularyzacji dyscypliny fanami.
Szkoły to też doskonałe miejsca na promocję, ale wyłącznie pisaną przez duże „P”. Wizyty adeptów z wysłużonym sprzętem, nie służą umasawianiu dyscypliny i mogą narazić klub na zarzuty o brak szacunku i powagi dla potencjalnego pasjonata Czarnego Sportu.
Dobrą tradycją stać się powinny (wzajemne) darmowe wejściówki, dla sportowców trenujących różne dyscypliny pod szyldem Polonia oraz odpowiednie bonifikaty dla ich opiekunów i wolontariuszy. Poza zyskami planowanymi w szerszej perspektywie czasowej, środowisko polonijne zyskałoby impuls i warunki do integracji w poczuciu wspólnoty celu, potencjalnego wielopodmiotowego organizmu.
Wzorem innych dyscyplin należy pomyśleć o odważnych akcjach promocyjnych w wielkopowierzchniowych obiektach handlowych.
Co ciekawe, dla gwiazdy siatkówki, nie jest ujmą wziąć udział np. w układzie tanecznym, który króluje potem w spotach oraz w tzw. drugim obiegu, przekazywany z urządzenia na urządzenie drogą elektroniczną oraz w sieci. Czas zacząć egzekwować obowiązki promocyjne, także od gwiazd, trenerów i działaczy speedwaya oraz innych polonijnych dyscyplin dziś i w przyszłości. Jako dobry przykład w tym względzie, może służyć Szymon Woźniak, dbający o wizerunek własny, klubu i sponsorów, biorąc udział w eventach promujących jego osobę oraz dyscyplinę.
Bezpośrednią przyczyną, mającą wpływ na frekwencję, jest brak zorientowania klubu na rodziny.
Nierzadką sytuacją jest wizyta na zawodach żużlowych kibica w towarzystwie tylko jednego dziecka, które z racji wieku ma nieodpłatną możliwość uczestniczenia w widowisku sportowym. Co z pozostałą częścią rodziny?
Suma wejściówek, plus nietani catering, stają się barierą nie do pokonania dla zbyt wielkiej grupy bydgoskich rodzin, które miałyby ochotę spędzić swój czas wspólnie, na stadionie.
A gdyby skorzystać z doświadczeń łódzkich?
Na stadion Orła rodziny wchodzą na jeden bilet!!!
Efekty? Rosnąca z roku na rok frekwencja mówi sama za siebie, do tego stopnia, że coraz poważniej myśli się o przebudowie stadionu.
Rozdawnictwo? Nie – czas repopularyzacji.
Lepiej mieć kilka tysięcy fanów więcej na trybunach i zadowolonych reklamujących się darczyńców, czy pustki i niechęć sponsorów do dalszej współpracy?

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (2|0)

ostatnia odpowiedź: 15 listopada 2014 [1 komentarz tej dyskusji]

blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
Liberate

Doraźnie, coś co mnie dołuje, to słynna już tablica świetlna.
Do czasu gruntownej przebudowy obiektu, poprawić należy użyteczność kolorowej tablicy świetlnej, która szumnie zapowiedziana jako element poprawy infrastruktury stadionowej, najpierw była wykorzystywana z opóźnieniami i mało optymalnie, potem przestała pojawiać się na widowiskach w ogóle.

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (3|0)
blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.