Psychologia sportu.

autor: Freudysta | 2014-04-11, 14:12 |

Oceń: Nie lubię Anuluj ()
|
Witam wszystkich czytelników. Dziś tematem na tym blogu będzie psychologia sportu, która odgrywa w życiu sportowca, trenera czy instruktora kluczową rolę.
Na samym początku należy zaznaczyć że sport wyczynowy wymaga od zawodnika pełnego zaangażowania w daną dyscyplinę. Wiąże się to z rezygnacją z życia towarzyskiego, nauki a także często w odstawianiu na bok rodziny. Życie sportowej jednostki jest zatem specyficzne. Zawodnik na treningi poświęca nawet około kilkunastu godzin dziennie przez ponad 250 dni w roku. Zaangażowanie sportowca jest tak duże że rzadko ma on czas na podejmowanie nauki czy też posiadania hobby.
Jednak dzięki zaangażowaniu w sport sportowiec ma bogate życie społeczne w gronie swoich przyjaciół również uprawiających sport.
W sporcie wyróżniamy cztery niezależne typy dynamiki zaangażowania w sport.
Są nimi:
-Profesjonalizm, który określa zawodników o wysokich i powtarzalnych osiągnięciach sportowych dla których sport jest dominującą dziedziną życia.
-Zapał, określający zawodników zajmujących się sportem na wysokim poziomie, lecz nieosiągających regularnych sukcesów. Dla takich sportowców sport jest narzędziem do realizacji potrzeb.
-Amatorstwo, amatorami są ludzie zajmujący się sportem regularnie, lecz rzadko rywalizują na zawodach.
-Profesjonalne amatorstwo, są to osoby zajmujące się sportem na wysokim poziomie a jednocześnie angażują się w inne formy aktywności.

Pisząc dalej o psychologii sportu w nie sposób nie napisać o tym jak funkcjonują w nim kobiety. Od czego zależy sukces kobiety działającej w sporcie? Między innymi od jej wzorca męskości. Kobiety mające wysoki wzorzec męskości aż o 29% oceniają swoją szansę na sukces w sporcie jako wysokie niż kobiety o niskim wzorcu męskości. Kobiety o wysokim wzorcu męskości dążą do sukcesu zaś te o niskim wzorcu męskości starają się unikać porażek. Dlatego też kobiety o niskim wzorcu męskości w meczach towarzyskich grają z przeciwniczkami albo słabszymi od siebie aby móc pewnie wygrywać, albo z lepszymi od siebie aby w przypadku porażki była usprawiedliwiona. Porażka z przeciwniczką na podobnym poziomie doprowadziłaby do niższej samooceny, a także do mniejszej motywacji w sport.

Istotnym tematem jest także psychologia osób niepełnosprawnych uprawiających sport. Ważnym zaznaczenia jest fakt iż dla osób niepełnosprawnych wynik ma drugorzędne znaczenie. Rywalizacja dla osób niepełnosprawnych to ważne spotkanie z innymi niepełnosprawnymi sportowcami, a także sposób na przełamywanie lęków związanych z kalectwem i pogodzenie się z losem który ofiaruje, nowe, inne życie .
Ciekawą rzeczą w psychologii sportu jest wpływ informacji pozytywnej czy też negatywnej na danego sportowca. Sportowiec który odbiera informację pozytywną na swój temat jest bardziej skłonny pozytywnie oceniając otoczenie, w którym przebywa. Podobnie działa informacja negatywna na sportowca, wtedy swoje otoczenie ocenia negatywnie.

Należy też napisać o różnicach w osobowości człowieka uprawiającego sport drużynowy a człowieka uprawiającego sporty walki. Ludzie uprawiający sporty walki są bardziej aktywni ruchowo, wytrzymali i żwawi a także bardziej otwarci i sumienni niż sportowcy uprawiające sporty drużynowe. Wiąże się to z tym że sportowcy uprawiający sporty drużynowe czują większe wsparcie w kolegach zespołu i ich słabsza gra może być naprawiona przez kolegów z drużyny. Jeśli chodzi o sportowców uprawiający sporty walki, są to ludzie którzy nie mogą sobie pozwolić na słabsze chwile gdyż, doprowadzi to do pewnej porażki. To jest właśnie różnica między sportowcami uprawiającymi sporty walki a sporty drużynowe.

Sport jest także sztuką, czymś twórczym. Można to zaobserwować w wielu dyscyplinach sportowych. Co ciekawe, według badań, rodzaj uprawianego sportu wpływa na poziom twórczości sportowców. Takimi sportami są lekkoatletyka czy też alpinizm. Można tu się poważnie zastanowić nad tym czy do dyscyplin sportowych można zakwalifikować taniec, który jest sztuką sam w sobie. Obecnie większość psychologów uważa że tak, choć zdania na ten temat nadal są podzielone.

Kolejną ważną kwestią w psychologii sportu są umiejętności psychologiczne trenerów. Te umiejętności ku uciesze niektórych są niskie. Dlatego też większość sportowców mają swojego własnego psychologa który pomaga im się odnaleźć. Optymalny trener z odpowiednimi kompetencjami według statystyk pracuje 10-17 godzin tygodniowo. Warto też odnotować ze kompetencje wzrastają wraz z wiekiem. Co ciekawe też według badań KKS wyższy poziom kompetencji miały osoby będący w stałych związkach. Nie zmienia to faktu że kompetencje trenerów nadal są zbyt niskie.
Jeśli chodzi o sportowców którzy współpracują z psychologami najlepiej taką współpracę nawiązać tuż po zakończeniu sezonu. Psycholog przed sezonem proponuje swoje metody a czy zostaną zaakceptowane i zrealizowane zależy to już tylko od zawodnika i jego sztabu szkoleniowego. Ważne jest aby wszyscy mówili jednym głosem co do metod psychologicznych, choć decydujący głos ma zawodnik. Co do metod psychologa ważne jest aby był cierpliwy, a także wytrwały. Te dwie cechy powinny zaprocentować zaufaniem na linii zawodnik-psycholog-sztab szkoleniowy.

Kolejną ciekawą rzeczą jest temat humoru w sporcie. Ma on za zadanie zmniejszenie stresu u osób uprawiających sport. Zdania czy humor odgrywa tu jakąś rolę są podzielone. Humor można traktować jako pozytywny nastrój a także jako cechę osobowości. Według pani psycholog, Catherine Martin wyróżniamy cztery rodzaje stylów humoru.

Styl afiliacyjny-Jest to styl którego celem jest dostarczenie radości innym (np. przez opowiedzianą zabawną historię)
Styl agresywny- Polega na podniesieniu własnej samooceny poprzez poniżenie innych osób.
Styl wzmacniający „Ja”- Osoby posługujące się tym stylem mają wyższe poczucie własnej wartości. Styl ten zachodzi najczęściej w sytuacji stresowej.
Styl poniżający „Ja:- Polega na przypodobaniu się konkretniej grupie, za cenę własnego poniżenia.

Z pewnością ważniejszy od humoru jest stres. Według Catherine Martin mamy trzy rodzaje stresu sportowego:
Stres życiowy- Obejmuje on problemy związane z codziennością.
Stres związany z treningiem- Polega on na z pracą na treningu która może wiązać się z kontuzjami, kłótniami z trenerem czy też chwilowych załamań formy.
Stres odnoszący się do udziału w zawodach- głównym celem każdego sportowca jest zwycięstwo. Tym stresem zwyczajnie jest presja wyników oczekiwania przez trenera czy rodziców. Tą presją może być także nowość sytuacji. Dla zawodnika trenującego ciągle w tym samym miejscu, stresem jest pokazanie swoich możliwości na obcym terenie.
Jak walczyć ze stresem? Głównie dzięki technice biofeedback, dzięki której zawodnik otrzymuje informację na temat swojego stanu fizjologicznego. Pozwala to zawodnikowi na kontrolowanie swoich procesów jak np. ciśnienie krwi, ale w niewielkim stopniu., lecz jest to jedyna metoda na zmniejszenie stresu.
Stres jest zatem niczym innym, jak stanem w którym dochodzi do zachwiania równowagi i zwiększenia aktywności układu współczulnego co powoduje reakcję walki lub ucieczki.
Zdania czy humorem można pokonać stres są mocno podzielone. Z jednej strony humor może rozluźnić sportowca co zmniejszy stres, zaś z drugiej humor, może doprowadzić do zbytniego rozprężenia sportowca co może przełożyć się na jego wyniki w sporcie.

Przyszłością sportu są mali zawodnicy, czyli dzieci. Wiele osób błędnie spostrzega że dla dziecka najważniejszy w sporcie jest wynik. Dla dziecka sport to zabawa, a także okazja na poznawanie nowych ludzi i zawieranie przyjaźni.
Decydujący czynnik na kontakt dziecka ze sportem mają oczywiście rodzice.
W końcu to rodzice są odpowiedzialni za to jak bardzo dziecko zaangażuje się w sport. Także rodzice przekazują dziecku wartości, co powoduje że dziecko jest w stanie spostrzegać swoją przyszłość sportową i ją interpretować.
Z postaw rodzicielskich wyróżniamy wymiar myślowy, działanie i wymiar uczuciowy.
Jeśli zaś chcielibyśmy wyróżnić rodzaje rodziców wobec aktywności sportowej dziecka, możemy zaznaczyć postawę rodzica niezainteresowanego sportem dziecka, rodzica krytycznego, który od swojego dziecka wyłącznie wymaga co u dziecka może wywołać bunt, rodzica przesadnie emocjonującego się wydarzeniem sportowym w którym uczestniczy jego dziecko, co może wymuszać presję u małego sportowca, rodzica uważającego że jego wskazówki z trybun są lepsze niż założenia taktyczne trenerów a także rodzica nadopiekuńczego, który przesadnie troszczy się o zdrowie swojego dziecka a jego wyniki nic dla niego nie znaczą.
Jak widać rodzice odgrywają kluczową rolę w życiu sportowym swojego dziecka. Najważniejsze aby taki rodzic bez względu na wyniki wspierał swoje dziecko a także żeby nie wywierał na nim presji i nie szkodził mu swoją nadopiekuńczością.

Wielu sportowców młodych jak i już w zaawansowany wieku sportowym jest narażonych na syndrom wypalenia.
Syndromem wypalenia jest stan psychicznego, fizycznego i emocjonalnego wyczerpania spowodowanym ciągłym poświęceniem do osiągnięcia celu. Wypalenie grozi najczęściej zawodnikom zaangażowanym i zainteresowanym w swoją dyscyplinę sportową. Do wypalenia może doprowadzić też długi sezon, wysokie wymagania, liczne podróże, problemy zdrowotne a także finansowe.
Jak rozpoznać syndrom wypalenia? Głównie przez zmęczenie, niechęć do treningów czy nawet przez zaburzenia snu, kłótliwości, apatii, agresji, zaburzenia w odżywianiu i braku równowagi emocjonalnej.
Według Henschena jest pięć kroków które mogą okazać się skuteczne w walce z syndromem wypalenie. Pierwszym krokiem jest znalezienie czasu na odpoczynek, drugim podejmowanie decyzji odnośnie samego siebie, trzecim jest dbanie o to by zawodnik czuł że ma wpływ na wynik drużyny, czwartym powinna być jego praca nad jego własną motywacją i zainteresowaniem a ostatnim piątym, jest regulowanie emocji.
Najważniejszym jest to, aby jak najszybciej zauważyć syndrom wypalenia u sportowca aby jak najszybciej podjąć skuteczne kroki.

Kończąc warto jeszcze napisać jak wygląda sport z perspektywy trenera. Profesjonalny zaangażowany trener ma w sobie wielką pasję którą zaszczepia swoim zawodnikom. Ważna jest też grupa ludzi z którą trener pracuje, jeśli u nich będzie taka pasja i zaangażowanie jak u ich trenera atmosfera w zespole będzie magiczna. Ważnym jest to aby trener wpoił swoim zawodnikom zasady moralne, szacunek i kulturę osobistą. Trener nie powinien krzyczeć na zawodników jeśli słabiej sobie radzą tylko dać im odpocząć. Drużyna powinna być monolitem a zawodnicy powinni wraz z trenerem wspierać się nawzajem. Zawodnik w danej drużynie musi mieć świadomość że musi walczyć i nigdy się nie poddawać bez względu na warunki.
Nie należy też zapominać że zawodnik ma także rodzinę, tu ważny jest czynnik elastyczności. Sport, choć najważniejszy nie jedyną czynnością w życiu sportowca. Trenerowi powinna wystarczyć walka drużyny bo ona jest kluczowa. Bez presji wyniku zawodnicy mogą stanowić czołówkę w danej dyscyplinie.

Za uwagę dziękuje Nowik.

Oceń: Nie lubię Anuluj ()
|

Dodaj swój komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz lub

Komentarze dodawać mogą tylko użytkownicy zalogowani. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się. Zajmie to pół minuty.


Dowiedz się jak umieszczać linki do tagów, pogrubiać tekst, itp.

Ostatnie komentarze

Sortuj:
Gert

Dla ścisłości Mateuszowi odpieprzało już wcześniej. Sodówka po sukcesie tylko go dobiła.

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (0|0)

komentarz jest odpowiedzią na: [2 komentarze tej dyskusji]

Interesujący tekst. Czyżby kolega był psychologiem z zamiłowania? O tym jak psychologia jest ważna w sporcie można by napisać książkę. Zresztą wystarczy podać kilka przykładów, choćby mistrza świata juniorów...

blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
semen66

Bardzo interesujące i ciekawie napisane. Musimy na ten temat jeszcze porozmawiać. Teraz nie dam rady bo dopiero wróciłem z pracy i trochę mam dość ale na pewno do tematu wrócimy. Pozdrawiam :)

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (0|0)
blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
Nowik
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
jerrypl

Interesujący tekst. Czyżby kolega był psychologiem z zamiłowania? O tym jak psychologia jest ważna w sporcie można by napisać książkę. Zresztą wystarczy podać kilka przykładów, choćby mistrza świata juniorów w skokach narciarskich - Mateusza Rutkowskiego, któremu kompletnie odbiło po pierwszych sukcesach. Czekam na następne wpisy.

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (0|0)

ostatnia odpowiedź: 19 kwietnia 2014 [2 komentarze tej dyskusji]

blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.
grolo

bo są mecze . A jesli się zdązy przeczytać to nie ma zupełnie czasu, żeby pomyślec nad ewentualnym komentarzem. Chyba że ktos komentuje a nie wie co lub pisze a nie pomysli, co pisze. A chyba nie o to chodzi?

| Odpowiedz
Oceń: Nie lubię Anuluj (0|0)

komentarz jest odpowiedzią na: [1 komentarz tej dyskusji]

Za dużo czytania,za mało obrazków;) Następnego bloga musisz wysmarować na temat; dlaczego tego bloga nikt nie raczył jeszcze skomentować?:D

blokuj
Możesz dodać użytkownika do blokowanych, żeby nie widzieć więcej jego komentarzy.