Kokpit Kibice
Relacje na żywo
  • wszystkie
  • Piłka Nożna
  • Siatkówka
  • Żużel
  • Koszykówka
  • Piłka ręczna
  • Skoki narciarskie
  • Tenis

We współczesnym futbolu nie ma miejsca dla trenerów w stylu Franciszka Smudy

Budzi mieszane uczucia. Z jednej strony pamiętamy jego sukcesy, z drugiej jest współautorem największej polskiej klęski. Franciszek Smuda po zwolnieniu z Widzewa chyba jest już po drugiej stronie rzeki.
Marek Wawrzynowski
Marek Wawrzynowski
Franciszek Smuda Newspix / RADOSLAW JOZWIAK / CYFRASPORT / Na zdjęciu: Franciszek Smuda

To już chyba koniec. Franciszek Smuda został zwolniony z Widzewa Łódź na kolejkę przed meczem o awans do II ligi. Czyli w sposób kontrowersyjny i spektakularny. Poszperałem trochę w internecie i uderzyło mnie, jak niewielu zwolenników ma trener, który przecież jest legendą łódzkiego klubu. Jeśli pojawiły się jakieś komentarze z wyrazem "szkoda" to co najwyżej "szkoda, że tak późno".

Franz Smuda upadł, bo chyba za wysoko wszedł. Albo za późno. Na górę, która nie była mu pisana. Do byłego selekcjonera reprezentacji Polski mam stosunek mieszany. Z jednej strony dał nam kilka wspaniałych momentów - mecze Widzewa z Legią (3:2 to legenda) czy z Broendby, o którym nawet powstał niedawno film Macieja Szprynca. Były pamiętne puchary w Lechu Poznań. Ale była też największa klęska w historii polskiego futbolu.

Bo tak właśnie trzeba traktować Euro 2012. Turniej grany u nas, wielka pompa i hasło "najlepsza drużyna ostatniego ćwierćwiecza", najłatwiejsza grupa w historii turniejów bo trzej średniacy, wszyscy w kryzysie. I co? Franz się wystraszył, Ustawił drużynę ultradefensywnie, na przetrwanie i farta, cała gra ofensywna opierała się na trójce z Dortmundu. Do zespołu dokooptowano zawodników z polskimi korzeniami, którzy po polsku ledwie dukali albo nawet i nie.

Był to blamaż na całego. Oczywiście nie jest powiedziane, że inny trener coś wielkiego by z tą drużyną osiągnął, ale wyjście z grupy było jak najbardziej w naszym zasięgu. A potem mecz z Portugalią lub Niemcami. Można przegrać w dobrym stylu, bez tej całej prymitywnej otoczki.

ZOBACZ WIDEO Mundial 2018. Polska - Litwa. Łukasz Fabiański musiał interweniować... poza boiskiem. "Pierwszy raz spotkałem się z czymś takim"

Franz Smuda jest przypadkiem dziwnym. Dla futbolowego światka stał się symbolem prostoty i prymitywizmu, Nikiforem futbolu. Jest to o tyle ciekawe, że kiedyś robiłem z kolegami większy artykuł o nim, na początku pracy w roli selekcjonera i miałem okazję odwiedzić jego rodzinę. Brat był dyrektorem dużej firmy odzyskującej metan. Miał spory i elegancko wyposażony gabinet, nawet z mieczami samurajskimi. Zdradzający, że mamy do czynienia z człowiekiem sukcesu. I taki też był pan Jan, dobrze wysławiający się, inteligentny, dość błyskotliwy. I fizycznie bardzo podobny do starszego brata. Z kolei siostra była radną i nauczycielką. Druga, z którą się nie spotkałem, gdyż przebywała w Niemczech, ekonomistką.

A więc klasa średnia. I jedyny z nich, Franz, uważany za prymitywa. Czy słusznie? Prawie za każdym razem, gdy otwierał usta, by wypowiedzieć się publicznie, udowadniał, że tak. Choć np. sąd tego nie podzielił i za nazwanie Smudy "prostakiem" nakazał Janowi Tomaszewskiemu wypłacić 50 tysięcy złotych odszkodowania. Dla każdego kto słuchał wystąpień publicznych Smudy - kuriozum absolutne. Zwłaszcza dla jednego z dziennikarzy, który kiedyś zadzwonił do Franza pierwszy raz w życiu i poprosił o wypowiedź, a usłyszał: "Panie, zadzwoń pan za pół godziny, bo ja na kiblu siedzę".

Pochodzi z Lubomi, tuż przy granicy czeskiej. Kiedyś była tu linia frontu i kto pierwszy przyszedł, ten brał żołnierzy jak własność. Ojciec Smudy, Gerhard, maszynista w podmiejskich pociągach, trafił do Wehrmachtu i walczył pod Monte Cassino jako działonowy. Dramatyczny los, który spotkał wielu Ślązaków, zwłaszcza z tych okolic. Warto tu dodać, że dziadek Smudy, wielki pasjonat futbolu, walczył w Powstaniach Śląskich, po stronie polskiej.

Rodzice wychowali dzieci tak samo, ale Franz jako jedyny poszedł w futbol i przesiąknął klimatem szatni. Topornym, prostym, przepełnionym żenującym żartem. Był zawodnikiem dość topornym, nie wyróżniał się, choć trzeba pamiętać, że były to inne czasy, polska piłka była bardzo mocna, więc trudniej niż dziś było się przebić.

W lidze nie rozegrał więcej niż 100 meczów, więc gdyby nie został trenerem, nikt by o nim dziś nie pamiętał. Zwłaszcza, że sporą część życia spędził w Stanach Zjednoczonych i Niemczech. W Fuerth porobił kursy trenerskie i zaczął pracę w klubach z niższych niemieckich lig a potem w Turcji. Do Polski wrócił w 1993 roku. Do Stali Mielec. Piłkarze wspominali, że nie radził sobie z językiem polskim i dopowiadał po niemiecku "sznela, sznela", czyli "szybciej, szybciej". Albo "press, press, press" czego tłumaczyć nie trzeba. W Polsce to wystarczyło. Trzeba pamiętać, że w tamtych czasach wystarczyło przenieść kilka rozwiązań z zachodu. I Smuda to robił. Wprowadził m.in. odnowę biologiczną, co wśród zawodników wywołało konsternację. Ale utrzymał się w lidze, zrealizował cel. A potem przyszły gorsze czasy w Mielcu, jednak Franz spadł jak kot, na cztery łapy. Konkretnie do Łodzi ściągnął go Andrzej Grajewski, który razem z partnerami postanowił doprowadzić do odrodzenia Wielkiego Widzewa.

Może nie do końca się udało, ale na pewno ekipa, którą stworzył Smuda stała się jednym z symboli lat 90., ostatnią przed 20-letnią przerwą polską ekipa, która awansowała do Ligi Mistrzów. Powstało hasło "Franek Smuda czyni cuda" i Franz z Lubomi zapewnił sobie na długie lata miejsce wśród czołówki polskich trenerów.

Chyba dziś po latach można powiedzieć, że był symbolem lat 90. Facet w tandetnym ortalionowym dresie doskonale zlewał się z bazarową rzeczywistością tamtego okresu. Na meczach wyglądał, jakby wyszedł prosto ze szczęk, takich popularnych budek, które znają wszyscy, którzy chodzili w starych czasach na targowiska. Gdyby zestawić go z dzisiejszymi trenerami stylizującymi się na poważnych dyrektorów, menedżerów, zakładających eleganckie szale bez względu na pogodę, to zestawienie to wygląda bardziej niż komicznie.

Ale Smudzie nie można odmówić sukcesów. Ma na koncie trzy tytuły mistrza Polski, puchar krajowy, przyzwoite wyniki w europejskich pucharach. Osiągnął więcej niż wielu dobrze ubranych menedżerów. Można powiedzieć, że fartem, pewnie znalazł się tam, gdzie akurat leżały konfitury. Ale trenera oceniać trzeba po tym, co zrobił. I tylko żal spartaczonego EURO 2012.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że koniec Smudy - bo nie bardzo wierzę, że znajdzie jeszcze pracę w poważnej piłce - jest w jakimś sensie symbolem zmiany pokoleniowej. Od lat mamy do czynienia z wypieraniem starych cwaniaków warsztatowcami. On po prostu do tych wszystkich nowych stadionów nie pasował.

Marek Wawrzynowski 

Czy Franciszek Smuda będzie jeszcze pracował w Ekstraklasie?

zagłosuj, jeśli chcesz zobaczyć wyniki

Polub Piłkę Nożną na Facebooku
Zgłoś błąd
inf. własna
Komentarze (20):
  • Piotr Pohl Zgłoś komentarz
    Według mnie Franek skończył się po objęciu Legii Daewoo w 1999 roku. Miał drużynę pełna gwiazd ale jednocześnie indywidualistów i trudnych charakterów z którą po prostu nie dał
    Czytaj całość
    sobie rady i przegrał wszystko.
    • Wacław Słowikowski Zgłoś komentarz
      Panie Wawrzynowski, a co pan w swoim życiu zawodowym osiągnął? Może dostał pan... Pulitzera? Jakoś nie słyszałem...
      • Kryspin Wisniewski Zgłoś komentarz
        Dobry artykuł, trener nie z tej epoki, teraz się to zmieniło ale takich Smud w 90-tych latach było wielu. Do kadry Polski Młodych brano tylko rosłych, silnych fizycznie chłopaków,
        Czytaj całość
        niekoniecznie zdolnych piłkarsko. Dlatego mieliśmy taką przepaść w seniorach, bo zarówno w 2002 jak i 2006 roku na MŚ grali zawodnicy ,,drewnopodobni". Promowani przez trenerów byli piłkarze nie potrafiący kreować gry i mający braki w wyszkoleniu technicznym, nadrabiający charakterem i fizycznością. To się działo już od juniora, trenerzy z warsztatem z lat 70. Wiadomo PZPN miał ,,inne" priorytety.Na dłuższą metę samą fizycznością nie da się nic ugrać, a incydentalne sukcesy potwierdzają przysłowie o wyjątku który potwierdza regułę. Wiele się teraz zmieniło, system szkolenia i warunki treningu młodzi maja teraz idealne. Cieszę się że kończy się czas epoki trenerów takich jak Smuda.
        • Patrice Albert Zgłoś komentarz
          A współczesne dziennikarstwo ma coś wspólnego z osądzaniem braci i krewnych, sposob mowienia czy ubrań? Ze zdjęć, które widziałem o Pana Wawrzynowskiego nie daje lepszego wrażenia o
          Czytaj całość
          nim.
          • Jan Kowalski Zgłoś komentarz
            [b]Panie redaktorze Wawrzynowski, pozbycie się Smudy z polskiego futbolu nie będzie zmianą pokoleniową, ale zmianą kulturową, oznaczającą definitywny koniec chamstwa i kolesiostwa. Mam
            Czytaj całość
            nadzieję, że przełoży się to także na odpowiednią politykę PZPN wobec bandytyzmu na stadionach piłkarskich.[/b]
            • Rozpierdek Zgłoś komentarz
              Panie Wawrzynowski, brawo! Może dla odmiany pośmiejemy się teraz wszyscy z Pana rodziny? Niech pan napisze o swoim ojcu, dziadku, pradziadku...... zobaczymy z jakiego miejsca pochodzą,....
              Czytaj całość
              a może się okaże, że również w "ortalionach" lub na bosaka biegali za oborę załatwiać swoje potrzeby? Ciekawe jakim językiem się posługiwali: prostym, pospolitym czy literackim???
              • Patrice Albert Zgłoś komentarz
                Pan redaktor jest przykladem dobregu stylu.
                • Patrice Albert Zgłoś komentarz
                  Pan Wawrzynowski po prostu skompromitował się jako dziennikarz i Polak. Nie pokazuje żadnej klasy ani kultury. WP nie powinno publikować takich nie obiektywnych i nienawistnych artykułów.
                  Czytaj całość
                  Przepraszam, panie Smuda. Wstydzę się za takich osób jak ten autor.
                  • Grzegorz Grzela Zgłoś komentarz
                    chyba nie nikifora tylko nikodema...
                    • mark1811 Zgłoś komentarz
                      Moze i F.Smuda jest kontrowersyjny,czy jest zlym trenerem?byli i inni np. niejaki Z.Boniek!Czy jako inteligent osiaglal wiecej???mam watpliwosci,Smuda podjal sie wezwania Z.Boniek uciekl po
                      Czytaj całość
                      pierwszych niepowodzeniach.Nie kazdy jest wielki_:)
                      • mtay Zgłoś komentarz
                        F. Smuda został mianowany selekcjonerem reprezentacji Polski w dużej mierze pod naporem mediów, które wpłynęły na opinię publiczną w kraju w tym również na ówczesnego prezesa PZPN,
                        Czytaj całość
                        G. Latę. Możemy pogdybać, co by było jakby wybór padł na innego kandydata, choćby H. Kasperczaka. Z drugiej strony ogromny błąd tzw. wielbłąd popełnili ci, którzy zatrudnili trenerów "specjalistów" z USA od przygotowania fizycznego do sztabu naszej kadry narodowej.
                        • Roman Was Zgłoś komentarz
                          Smuda jest ok - tylko nie wszyscy trenowali wg jego pomysłu i zasad, pozwalał na różne draki w kadrze - bo prezesi wiedzieli lepiej z Latą pijakiem na czele, i co ważne starszyzna miała
                          Czytaj całość
                          poparcie oficjeli więc franz właściwie guzik mógł zrobić, gdy nikt mu nie gadał co ma robić były wyniki, a Tomaszewski pajac, jeden jedyny mecz zagrał szczęśliwie Anglia] i ocenia człowieka -sam będąc gadułą bez pokrycia , szkoda słów , Smuda był i jest charakterny -i to boli , zazdrość się kłania, krytykancie jeden z drugim spróbuj utrzymać w ryzach 30 facetów z różną konfiguracją wychowawczo umysłową - doceń - widzisz jeden z drugim pod lasem - a powinieneś pod nosem .
                          • token Zgłoś komentarz
                            Panie Wawrzynowski, F.Smuda jest dużo bardziej znanym trenerem niz pan redaktorem.... Stworzył świetne drużyny w Stali Mielec, w Widzewie, w Wiśle Kraków, w Lechu Poznań, z REP mu się
                            Czytaj całość
                            nie udało, ale nie Jemu jednemu. Nie ubiera sie w garnitury z katalogów, ale przewyższa 100% procent tych pozerów nazywanych trenerami w naszej lidze sukcesami na arenie krajowej i EU (oczywiście na Polską skalę). Chociaz Frantz operuje prymitywnym i skromnym językiem, to jeszcze dzisiaj bije na głowę umiejętnościami tych pseudo managerów naszej śmiesznej ligi zwanej przewrotnie ekstraklasą!
                            Zobacz więcej komentarzy (7)
                            Już uciekasz? Sprawdź jeszcze to:
                            ×
                            Sport na ×