KokpitKibice
Relacje na żywo
  • wszystkie
  • Piłka Nożna
  • Siatkówka
  • Żużel
  • Koszykówka
  • Piłka ręczna
  • Tenis
  • Zimowe

Dariusz Sajdak - Na części pierwsze: Tytaniczna robota

"Na części pierwsze" to cykl, w którym czytelnikom SportoweFakty.pl będę przedstawiał nowinki techniczne, budowę silników i tajniki rzemiosła mechaników żużlowych.

Dariusz Sajdak
Dariusz Sajdak

Tytan. To chyba aktualnie najciekawszy temat w światku mechaników żużlowych. Od tego sezonu dozwolone jest jego używanie w obrębie silnika. Podstawową zaletą tytanu jest to, że jest lżejszy od części z innych stopów stali. Krąży również opinia, że jest wytrzymalszy od innych stopów, ale generalnie tę wersję będzie można potwierdzić dopiero po stosownych testach, czyli w trakcie tego sezonu. Do czego będzie stosowany tytan? Myślę, że przede wszystkim w zaworach silnikowych, czopach tłoka i bardzo możliwe, że w korbowodach. Generalne założenie zastosowania tytanu jest takie, że zmniejszenie masy tych części spowoduje zwiększenie szybkości motocykli. Oczywiście mówimy o pośrednim przełożeniu na prędkość.

Pytając o to, czy zastosowanie tytanu zmniejszy lub zwiększy defekty motocykli, dochodzimy do sedna problemu. Nie jestem zwolennikiem stosowania tytanu i sceptycznie podchodzę do tego pomysłu. Myślę również, że jestem w tym momencie wyrazicielem opinii większości mechaników żużlowych w Polsce. Podobnie jak z naszymi dreamlinerami - to jest nowość. Do momentu, kiedy nie znajdzie się odpowiednich produktów jako części składowych tytanu, to będą pojawiały się defekty. Z drugiej strony, te części, które aktualnie wychodzą z fabryk, jako części silników, są naprawdę tak wysokiej jakości, że w moim odczuciu nie warto eksperymentować z czymś, co działa na właściwym poziomie. Jeżeli spojrzymy na defekty, które pojawiają się ostatnio, to rzadko mają miejsce defekty silnika, a bardziej są to mechaniczne uszkodzenia typu  pęknięcie łańcucha. Często są to również defekty związane z błędem człowieka. Na pewno jednak wprowadzenie tytanu, nie zmniejszy liczby defektów.

Wcześniej wspomniałem o tym, że tytan może mieć wpływ na zwiększenie szybkości motocykli. Wchodzimy jednak w tematykę bardzo szczegółową. Każdy mechanik, który miał do czynienia z robieniem silników wie, że przy lżejszym zaworze możemy spiąć sprężyny zaworowe dużo słabiej. W ten sposób pozwalamy silnikowi ten cały mechanizm lżej obracać. Teoretycznie zatem będzie więcej obrotów. Może jednak wystąpić ten problem, że sprężyny nie będą podążały za wałkiem rozrządu, bo będą za słabe. To jest jeden z tych momentów, w którym warto sobie postawić pytanie, czy warto ryzykować z użyciem tytanu, skoro sprężyny mogą nie działać tak, jakbyśmy chcieli. Zupełnie inny temat to tytanowe korbowody. Wiadomo, że może przy mniejszej masie własnej, będą one łatwiej wprowadzane w ruch, jednak problemów, które powstaną w związku ze zwiększonymi obrotami, na dzień dzisiejszy, nie jesteśmy w stanie nawet przewidzieć. Rozmawiając z osobami, które pracowały na tytanie wiem, że on się łatwo odkształca, co powoduje, że mogą występować defekty podzespołów, które będą musiały być zastosowane. Korbowód musi mieć tuleje stalowe, które będą dawały możliwość właściwej pracy.

Sajdak w przeszłości był członkiem teamu Crumpa Sajdak w przeszłości był członkiem teamu Crumpa
Jestem bardzo ostrożny przed stosowaniem tytanu. Warto jednak postawić sobie pytanie, dlaczego w przeszłości tytan był tak pożądany i mechanicy chcieli go używać mimo, że był zabroniony. Mówimy tak naprawdę o wąskiej grupie zawodników, którzy chcieli go używać z zaworach, korbowodach i sworzniach tłokowych. Te podzespoły pękały i każdy dostając te części w standardowym zestawie, z automatu je wymieniał. W chwili obecnej jedyną rzeczą, którą się przeważnie wymienia, są zawory i nie dlatego że są złe, a dlatego że szuka się innych rozwiązań związanych z przepływem mieszanki paliwowej. Naprawdę nie widzę sensu zastosowania tytanu, choć nie twierdzę, że jego zastosowanie nie przyniesie korzyści. Wszystko będzie wymagało jednak czasu.

W przeszłości sporo mówiło się o tym, że tytan jest stosowany przez mechaników mimo, że jest zakazany. Nikogo nie złapano jednak za przysłowiową rękę, więc nie można o tym otwarcie mówić. Dla mnie osobiście wprowadzenie tytanu jest pokłosiem wprowadzenia nowych tłumików. O wprowadzeniu tytanu na tak zwanych salonach mówiło się jeszcze przed wprowadzeniem obecnych tłumików. Tytan miał być kontrargumentem dla osób, które twierdziły, że części szybciej się zużywały. Warto również nadmienić, że przygotowanie silnika z użyciem tytanu to dodatkowy koszt od 800 euro wzwyż więcej, niż w przypadku standardowych części. Dlatego przy ograniczonym budżecie skupimy się na optymalnym dopasowaniu ustawień sprzęgieł i silników do moich zawodników, a te drogie testy pozostawimy bogatszym teamom, bo nas na to po prostu nie stać...

Dwóch rzeczy jestem pewien. Po pierwsze, dla kibiców odróżnienie, czy zawodnik jedzie na motocyklu standardowym, czy z użyciem tytanu, będzie niemożliwe. Po drugie, jestem pewien, że wprowadzenie tytanu nie przyniesie "rewolucji wynikowej" i zmiany układu sił w Grand Prix.

Dariusz Sajdak

***

A już w najbliższym tygodniu rozpoczniemy przybliżać kibicom budowę żużlowego motocykla. "Na części pierwsze" będzie go rozbierał Dariusz Sajdak. Mechanik znany w branży żużlowej od 1992 roku. W przeszłości związany z klubem w Toruniu gdzie zawodu uczył się pomagając zawodnikom krajowym jak i zagranicznym. Należeli do nich Jacek Krzyżaniak, Krzysztof Kuczwalski, Wiesław Jaguś, Tomasz Bajerski, Mark Loram oraz Ryan Sullivan. W latach 2001 - 2004 był członkiem teamu Tony Rickardssona. Od 2004 roku związany z Jasonem Crumpem. W nadchodzącym sezonie będzie szefem VC Racing Team.

Dariusz Sajdak w czasie pracy nad motocyklem Jasona Crumpa Dariusz Sajdak w czasie pracy nad motocyklem Jasona Crumpa
Polub Żużel na Facebooku
Zgłoś błąd
inf. własna
Komentarze (102)
  • Gdańsk Zgłoś komentarz
    A czy w przepisach odnośnie motocykli żużlowych silniki też muszą mieć homologację? Są określone parametry, ale czy firmy produkujące silniki też mają homologację? Przecież można
    Czytaj całość
    samemu zrobić taki silnik. Kiedyś Marszałek, w sportach motorowodnych, sam robił sobie silniki i to całe, łącznie z odlewaniem karterów, głowic i cylindrów.
    • Gdańsk Zgłoś komentarz
      Tak sobie czytam twoje wypowiedzi i dochodzę do wniosku, że jesteś jakimś niedowartościowanym GURU wśród mechaników :)
      • szogun Zgłoś komentarz
        A ja mam pytanie z drugiej częśći baryłki. Czy istnieje jakiś parametr wpływający na zachowanie motocykla (oprócz pojemności), który moznaby wprowadzić (jakiś limit zmierzalny) w
        Czytaj całość
        żużlu tak by ten sport stał się ciekawszy? Podam przykład. Skoro żużel jest założmy najatrakcyjniejszy przy takich obrotach maksymalnych jak w latach 70 to po co w takim razie je zwiekszać? Rozumiem, że to wyścig zbrojeń, ale skoro prowadzi on do mniejszej atrakcyjności widowiska to czy nie dało by się stworzyć takich reguł, żeby te obroty były takie które gwarantują największą atrakcyjność? Wyścig zbrojen powinien być na trwałość części, to kapuje, ale nie na to by jechac jak najszybciej, bo to prowadzi do tego ze coraz mniej jazdy w kontakcie jest. Mozna przebudowac tory, ale to raczej nierealne...
        • Prosto i w lewo Zgłoś komentarz
          Dobry pomysł z tym cyklem, popieram
          • Dau Zgłoś komentarz
            elegancko, takiego cyklu brakowalo
            • speedway_fan Zgłoś komentarz
              Bardzo dobry pomysł, jeśli chodzi o wprowadzenie takiego typu tekstów, a jeśli chodzi o tytan to jestem zdecydowanym przeciwniekiem. Po pierwsze koszty. Żużel to cholernie drogi sport, a
              Czytaj całość
              stanie się jeszcze droższy, ponieważ speedway to nie F1 czy Moto Gp gdzie walczą ze sobą potężne marki. W żużlu pozostał praktycznie tylko GM i to on będzie teraz dyktował ceny i może zażądać bardzo dużo, a zawodnicy i tak kupią, bo na czymś muszą jechać. Drugim powdem jest to, że po co zmieniać coś co jest dobre. Jest takie powiedzenie, że czasem lepsze jest wrogiem dobrego i w tym przypadku ja się z tym zgadzam. Mogliby się zająć bardzo ważnymi nowymi tłumikami, a nie zbędnym tytanem, takie jest moje zdanie.
              • zawodowiec Zgłoś komentarz
                powiem szczerze, pierwszy raz podoba mi sie pomysl jakiegos cyklu tutaj.. i to nawet bardzo.. cos takiego robili w zielonej gorze (video), ale jakos ogolnie bylo... tu moze byc ciekawie!!!
                • kptjaro Zgłoś komentarz
                  podwójne sprężyny nie stosuje się dlatego żeby miały większą "sztywność" a głownie dlatego żeby zmniejszyć częstość drgań zaworu. a w silkikach żużlowych są stosowane od
                  Czytaj całość
                  dawna, tak jak i w innych . Gdańsk oczywiście w jednym popieram, że dysze sapłon to podstawa , bo samym przełożeniem niewiele można. chodzi głównie o charakterystyke silnika. jak reaguje itp. zależy również kto na nim jedzie. jaki ma styl jazdy, jak posługuje się manetka.
                  • tofik81 Zgłoś komentarz
                    gdansk czyli cos tam gadam prawidlowo?
                    • tofik81 Zgłoś komentarz
                      nie napewno nie!ja widzialem taki sprezyny siedem lat temu cos takiego wczesniej byla jedna napewno.
                      • kptjaro Zgłoś komentarz
                        znaczy podwójne sprężyny zaworów w silkikach żużlowych pojawiły się 7 lat temu?
                        • tofik81 Zgłoś komentarz
                          pewnie ze sa kolego ale my teraz rozmawiamy o silniku zuzlowym w ktorym pojawiy sie 7 albo 6 lat temu
                          • kptjaro Zgłoś komentarz
                            dokładnie. sprężyny podwójne są stowowane może nawet dłużej niż 45 lat i od zawsze wiadomo, że niestabilnoćś mechanizmu zozrządu jest jednym z ograniczeń prędkości obrotowej, a
                            Czytaj całość
                            asymetrię (nie wiem kto to pisał) mechanizmu tłokowo korbowego stosuje się dja zmiejszenia siły działającej prostopadle do osi cylindra i jest ona skupiona w osi sworznia tłokowego, w silkikach dwusuwowych również do uzyskania asymetrii rozrządy tłokowego. w żaden sposób nie wpływa na objętość skokową cylindra. to sobie pogadaliśmy na forum :)
                            Zobacz więcej komentarzy (29)
                            Już uciekasz? Sprawdź jeszcze to:
                            ×
                            Sport na ×